اين آبادان بوده است و آب از سجستان بر آن روان . و افراسياب ترك آن چشمه‌ها را كور كرد و فرو پوشيد تا آب از آن بند آمد . و به زرّه رفت و درياچه‌اى گشت و بيابان دراز ( مفازه ) خشكيد . و ابن مقفّع چنين ياد كرده است كه باديهء حجاز ، در روزگاران نخستين ، سراسر ضياع و قريه و مساكن و چشمه‌هاى جارى و رودخانه‌هاى روان بوده است ، سپس دريايى شده است كه كشتى در آن مىرانده‌اند ، پس آنگاه بيابانى قفر و خشك گرديده است و هيچ دانسته نيست كه چگونه اين اختلاف در آنجا روى داده است و جز خداى هيچ كس از آن آگاه نيست . [ 1 ] در ياد كرد تاريخ از روزگار آدم تا روزگار ما ، آن گونه كه در كتابهاى اهل اخبار آن را يافته‌ايم از وهب بن منبه روايت شده‌ايم كه گفت : « خداى تعالى آسمانها را در شش روز بيافريد . پس به جاى هر روز از آن روزها هزار سال نهاد و شش هزار و ششصد سال از آن گذشته است . و من مىشناسم هر زمانى را كه چه پادشاهان و پيامبرانى در آن بوده‌اند . » و عبد الله بن مسلم بن قتيبه در كتاب المعارف روايت كرده است كه آدم هزار سال بزيست و فاصلهء ميان مرگ او و طوفان هزار و دويست و چهل و دو سال بود و فاصلهء ميان طوفان و مرگ نوح سيصد و پنجاه سال . و ميان نوح و ابراهيم ( ع ) دو هزار و دويست و چهل سال . و ميان ابراهيم و موسى نهصد سال و ميان موسى و داود پانصد سال و ميان داود و عيسى هزار و دويست سال . و ميان عيسى و محمد ( ص ) ششصد و بيست سال . پس بدين گونه از روزگار آدم تا محمد ( ص ) هفت هزار و هشتصد سال بوده است . و در كتاب تاريخ ابن خرداذ [ به ] [ 2 ] گويد : از هبوط آدم تا طوفان دو هزار و دويست و پنجاه و شش سال بوده است و از طوفان تا زادن ابراهيم ( ع ) [ ] [ 3 ] و آن از هنگام خروج بنى اسرائيل است از مصر ، پانصد و پنجاه سال . و از خروج ايشان تا سال چهارم از پادشاهى سليمان - و اين سالى است كه وى به ساختن بيت المقدس آغاز كرد - ششصد و سى و شش سال و از ساختن بيت المقدس تا پادشاهى اسكندر هفتصد و هفده سال و از

--> [ 1 ] « و لا يدرى كيف اختلف عليه الاحوال و لا كم يختلف الا الله تعالى . » [ 2 ] در اصل خرداذ و صورت خرداذ [ به ] افزودهء هوار است . [ 3 ] متن افتادگى دارد .